Toshkent sh., Chilonzor tumani, Katta qani koʻch., 13/1
Tutqanoq xuruji paytida birinchi yordam: Nimalar qilish kerak va nimalar qat'iyan taqiqlanadi?
Tutqanoq (epilepsiya) xurujiga guvoh bo‘lish har qanday insonni esankiratib qo‘yishi mumkin. Biroq bu vaziyatda eng muhimi — vahimaga tushmaslik va bemorga to‘g‘ri, xavfsiz yordam ko‘rsatishdir.
Tutqanoq xuruji paytida birinchi yordam: Nimalar qilish kerak va nimalar qat'iyan taqiqlanadi?
Noto‘g‘ri qilingan harakatlar bemorning og‘ir jarohat olishiga sabab bo‘lishi mumkin. Toshkentdagi Hilol Med ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi mutaxassislari tutqanoq xuruji paytida bajarilishi shart bo‘lgan hayotiy qoidalarni ma’lum qiladi.
Xuruj paytida birinchi yordam ko‘rsatish qoidalari
Tutqanoq xuruji odatda 3–5 daqiqa davom etadi va o‘z-o‘zidan to‘xtaydi. Bu vaqt ichida sizning asosiy vazifangiz — bemorning xavfsizligini ta’minlashdir:
- Atrofni xavfsiz holatga keltiring: Bemorning atrofidagi barcha o‘tkir, qattiq va shisha buyumlarni tezda chetga oling. Agar yotgan joyi xavfsiz bo‘lsa, uni ko‘chirish shart emas.
- Nafas yo‘llarini asrang: Bemorning ko‘ylak yoqasini, galstuk yoki kamarini bo‘shating. Toza havo kirishi uchun derazalarni oching.
- Boshini yon tomonga buring: Bemorning boshi ostiga yumshoq narsa (kiyim, yostiqcha) qo‘ying va boshini ehtiyotkorlik bilan yon tomonga burib turing. Bu so‘lak yoki qusuq massalarining nafas yo‘llariga ketib qolishining oldini oladi.
- Bosh tomonidan yaqinlashing: Bemorga yon tomondan emas, balki bosh taraflama yaqinlashish uning harakatlarini xavfsiz nazorat qilishga yordam beradi.
- Xurujdan keyin tegmang: Xuruj tugagach, bemor miya faoliyatini tiklash uchun chuqur uyquga ketadi. Uni majburlab uyg‘otish, o‘rnidan turg‘izish mutlaqo mumkin emas.
Qat'iyan man etiladi: Eng ko'p qilinadigan xatolar!
Xuruj vaqtida quyidagi harakatlarni qilish bemor hayotiga xavf tug‘diradi:
- Og'zini zo'rlab ochish: Tishlar orasiga qoshiq, pichoq yoki barmoq tiqish qat'iyan mumkin emas. Bu tilning orqaga ketishini to‘xtatmaydi, aksincha, jag‘ sinishi yoki tishlar to‘kilib, nafas yo‘liga tiqilishiga olib keladi.
- KUCH BILAN USHLASH: Bemorning qo‘l-oyog‘ini majburlan bosib turish mushaklar va suyaklarning jarohatlanishiga sabab bo‘ladi.
- Suv sepish yoki hidlatish: Hushiga keltirish maqsadida yuziga suv sepish, dori ichirish yoki o‘tkir hidli narsalar (navshatil spirti) hidlatish mutlaqo taqiqlanadi.
Hilol Med-da ixtisoslashgan yordam: Nevrolog va Epileptolog qabuli
Agar tutqanoq xurujlari tez-tez takrorlansa, 5 daqiqadan uzoq davom etsa yoki inson hayotida birinchi marta kuzatilgan bo‘lsa, zudlik bilan ixtisoslashgan shifokor ko‘rigidan o‘tish shart.
Hilol Med tibbiyot markazida ushbu yo‘nalishda tor doiradagi maxsus mutaxassis — Epileptolog hamda tajribali nevrolog (nevropatolog) va bolalar nevrologi faoliyat ko‘rsatadi. Epileptolog — aynan epilepsiya kasalligini chuqur o‘rganuvchi, aniq tashxis qo‘yuvchi va xurujlarni to‘xtatish uchun individual dori davosini (antikonvulsantlar) to‘g‘ri tanlovchi shifokordir.
Klinikamizda tashxisni aniqlashtirish uchun yuqori aniqlikdagi Miya EEG (Elektroensefalografiya) tekshiruvi o‘tkaziladi. To‘g‘ri tanlangan davolash rejasi yordamida bemorlarning to‘laqonli va xavfsiz hayotga qaytishi ta’minlanadi.
Yaqiningiz salomatligini kutilmagan xavflardan asrang. Shifokor qabuliga yozilish va miya EEG testidan o‘tish uchun hoziroq Hilol Med klinikasiga murojaat qiling!
blogs
2026-07-05Xansirash va nafas qisilishi (dispnoe): Sabablari, tashxis va samarali davolash
Tez yurganda, zinadan ko‘tarilganda yoki hatto tinch holatda ham havo yetishmasligini his qilyapsizmi? Tibbiyotda nafas qisishi (dispnoe) deb ataladigan xansirash — bu shunchaki charchoq belgisi emas, balki organizmdagi jiddiy kasalliklardan ogohlantiruvchi signal bo‘lishi mumkin.
2026-07-05Bola nega tunda siyib qo‘yadi (Enurez)? Sabablari va qaysi shifokorga murojaat qilish kerak?
Bolaning tunda tagini xo‘llab qo‘yishi — ko‘plab ota-onalarni xavotirga soladigan va tez-tez duch kelinadigan muammolardan biridir. Tibbiyotda bu holat tungi enurez deb ataladi. Ko‘pchilik buni oddiy hol yoki vaqt o‘tishi bilan o‘tib ketadigan odat deb hisoblaydi, biroq uning zamirida bolaning asab yoki siydik-tanosil tizimi bilan bog‘liq jiddiy sabablar yotishi mumkin.
2026-07-05Insult nima? Kasallikning tarqalishi, belgilari va shoshilinch yordam
Insult — bu bosh miyada qon aylanishining to‘satdan va o‘tkir buzilishi bo‘lib, inson hayoti va sog‘lig‘i uchun eng xavfli tibbiy holatlardan biri hisoblanadi. Miyaga qon borishi to‘xtaganda yoki qon tomiri yorilganda, miya hujayralari kislorod yetishmasligidan bir necha daqiqa ichida nobud bo‘la boshlaydi.
2026-07-05Insult yosh tanlaydimi? Nega bu xavfli kasallik tobora "yosharyapti"?
Ko‘pchilik orasida insult faqat keksa yoshdagi insonlarga xos kasallik degan noto‘g‘ri tushuncha yuradi. Haqiqatdan ham, yosh o‘tishi bilan qon tomirlari o‘z elastikligini yo‘qotadi, arterial qon bosimi (davleniya) ko‘tariladi va surunkali kasalliklar to‘planib boradi. Bularning barchasi keksalarda insult xavfini bir necha barobar oshirishi tibbiy faktdir.
2026-07-05Insult profilaktikasi: Qon bosimi va tomirlarni qanday nazorat qilish kerak?
Insult — bu to‘satdan sodir bo‘ladigan kasallikdek ko‘rinsa-da, aslida u inson organizmida yillar davomida to‘planib qolgan muammolarning oqibatidir. Eng muhimi — insult holatlarining qariyb 80 foizini barvaqt profilaktika va to‘g‘ri turmush tarzi orqali oldini olish mumkin.
2026-07-05Epilepsiya nima? Kasallik belgilari, sabablari va zamonaviy davolash
Epilepsiya (tutqanoq kasalligi) — bu bosh miya faoliyatining surunkali nevrologik kasalligi bo‘lib, u to‘satdan paydo bo‘luvchi xurujlar (sudorogalar), tana a’zolarining qaltirashi yoki qisqa muddatli hushdan ketishlar bilan namoyon bo‘ladi.
2026-07-05Epilepsiya nasldan-naslga o‘tadimi? Kasallik moyilligi va haqiqiy faktlar
Epilepsiya tashxisi qo‘yilganda yoki oilada kimdir bu kasallik bilan og‘riganida, ota-onalarni eng ko‘p qiynaydigan savol tug‘iladi: "Epilepsiya nasliy kasallikmi? U farzandlarimga ham o‘tadimi?"
2026-07-05Tutqanoq xuruji qanday boshlanadi? Bosqichlari va birinchi yordam qoidalari
Tutqanoq (epilepsiya) xuruji — bu bosh miya neyronlarida to‘satdan paydo bo‘ladigan o‘ta kuchli elektr razryadlarining oqibatidir. Ko‘p hollarda xuruj hech qanday ogohlantirishsiz, to‘satdan va kutilmaganda boshlanadi.
2026-07-05Meningit nima? Kasallik belgilari, sabablari va nevrologik asoratlarning oldini olish
Meningit — bu bosh va orqa miya pardalarining o‘tkir yallig‘lanishi bilan kechadigan, hayot uchun o‘ta xavfli yuqumli (infeksion) kasallikdir. Kasallik har qanday yoshda uchrashi mumkin, biroq u asosan bolalarda o‘ta og‘ir va chaqmoq tezligida kechishi bilan ajralib turadi.
2026-07-05Parkinson kasalligi va parkinsonizm nima? Kelib chiqish tarixi va asosiy belgilari
Parkinson kasalligi (yoki parkinsonizm) — bosh miyadagi harakatlarni boshqaruvchi maxsus neyronlarning shikastlanishi va organizmda dofamin gormoni yetishmasligi natijasida kelib chiquvchi markaziy asab tizimining surunkali, o‘tib ketuvchi bo‘lmagan kasalligidir.
2026-07-05Parkinson kasalligi faqat keksalarda uchraydimi? Kasallik tarixi va "yosh" parkinsonizm
Parkinson kasalligi haqida gap ketganda, ko‘pchilikning ko‘z oldiga faqat yoshi ulug‘ insonlar keladi. Haqiqatdan ham, ushbu asab tizimi kasalligi asosan keksa yoshdagi insonlarda ko‘proq aniqlanadi. Biroq tibbiyot amaliyotida kasallikning nisbatan yoshroq davrda boshlanish holatlari ham uchrab turadi.
2026-07-05Uyqu buzilishlarining sabablari nima? Insomniya va narkolepsiya haqida zamonaviy tibbiyot
Sifatli uyqu — jismoniy va ruhiy salomatligimizning eng asosiy poydevoridir. Biroq bugungi kunda doimiy stress, texnologiyalar va tezkor hayot ritmi sababli millionlab insonlar turli xil uyqu buzilishlaridan aziyat chekmoqda.
2026-07-05Parkinson kasalligi sabablari va miyadagi yashirin o‘zgarishlar: "Qora modda" siri
Parkinson kasalligi uzoq yillar davomida dunyo olimlari uchun eng katta tibbiy jumboqlardan biri bo‘lib kelgan. Kasallikning tashqi belgilari (titrash va qotish) yaqqol ko‘rinib tursa-da, shifokorlar uzoq vaqt davomida bemorlar miyasida hech qanday ko‘zga ko‘rinarli o‘zgarish topa olishmagan.
2026-07-05Bosh aylanishi (Vertigo) sabablari nima va u qanday kasalliklar belgisi?
Bosh aylanishi — bu inson o‘z tanasini fazoda muvozanatini yo‘qotgandek, atrofdagi buyumlar esa uning atrofida aylanayotgandek tuyuladigan o‘ta yoqimsiz va keng tarqalgan holatdir. Ko‘pchilik bunga oddiy charchoq deb qaraydi, biroq tibbiyotda bosh aylanishi o‘nlab jiddiy kasalliklarning, xususan, asab va qon tomir tizimi muammolarining boshlang‘ich belgisi bo‘lishi mumkin.
2026-07-05Odam siqilganda va asabiylashganda boshi aylanadimi? Psixogen bosh aylanishi haqida
Ko‘pchilik bosh aylanishini faqat qon bosimi o‘zgarishi (davleniya), kamqonlik yoki jismoniy charchoq bilan bog‘laydi. Biroq tibbiyot amaliyotida mutlaqo sog‘lom odamning ham kuchli stress, qo‘rquv va asabiy zo‘riqish paytida boshi qattiq aylanishi ilmiy isbotlangan.
2026-07-05Qo‘llar nega titraydi? Tremor sabablari, turlari va zamonaviy davolash yo‘llari
Qo‘llarning titrashi (tremor) — bu qo‘l, oyoq, bosh yoki butun tanada kuzatiladigan to‘satdan yoki doimiy ixtiyorsiz titroq harakatlardir. Ko‘pincha bu holat ikkala qo‘lda bir xil (simmetrik) tarzda namoyon bo‘ladi va odam qo‘llarini oldinga cho‘zib turganda yoki biror narsani ushlamoqchi bo‘lganda yaqqol seziladi.
2026-07-05Ikkala tizza nega qaqshab og‘riydi? Sabablari, belgilari va tog‘ay yemirilishining oldini olish
Tizza og‘rig‘i (gonartroz yoki bo‘g‘im kasalliklari) — bu tana a’zolarida eng ko‘p yuklama tushadigan bo‘g‘imlarning shikastlanishi bo‘lib, hayot sifatini keskin pasaytiruvchi o‘ta jiddiy muammodir. Ikkala tizzaning birdek lanj bo‘lib, qaqshab og‘rishi ko‘proq keksa yoshdagi insonlarda va ayniqsa ayollarda uchrashi ko‘p kuzatiladi.
2026-07-05Oligofreniya (Bolalarda aqliy zaiflik) nima? Sabablari, belgilari va korreksiyalash yo‘llari
Oligofreniya (aqliy zaiflik) — bu tug‘ma yoki erta bolalik davrida (3 yoshgacha) bosh miya tuzilmalarining yetarli darajada rivojlanmay qolishi natijasida kelib chiquvchi intellektual va ruhiy orqada qolish holatidir. Bu kasallik bolaning mantiqiy fikrlashi, xotirasi, nutqi, emotsional dunyosi va atrof-muhitni anglash qobiliyatining sustligi bilan namoyon bo‘ladi.
footer_title
footer_desc
informations
contact_and_location
Toshkent sh.,
Chilonzor tumani,
Katta Qani ko'ch.,
13/1
hilolmedcenter@mail.ru
© Hilol med — Repid Agency tomonidan ishlab chiqilgan.